“ඉතිහාසය අපි නැවත නිර්මාණය කරනවා” යයි ට්රම්ප්, පුටින් සහ ෂී සමග පැවැති ජාත්යන්තර සමුළුවෙන් පසුව මාධ්ය වෙත පවසා සිටියේය. ඇමරිකානු ජනාධිපතිවරයා එසේ පවසා සිටියේ ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප්, ව්ලැඩිමීර් පුටින් සහ ෂී ජින්පින් මෙම බ්රහස්පතින්දා චීනයේ ෂෙන්සෙන්හිදී හමුවී පවත්වන ලද සමුළුවෙන් පසුවය. ලෝක ආරක්ෂාව හා උපායමාර්ගික ස්ථාවරභාවය අරමුණු ලෙස යොදාගනිමින් පවත්වන ලද මෙම රාජතාන්ත්රික හමුව අවසානයේදී සාමය සඳහා වූ පොදු ප්රකාශණයකට අත්සන් තැබීමට ලොව ප්රබලතම රාජ්ය නායකයින් තිදෙනා අවසානයේ එකඟතාවය පල කරනු ලැබිණි.
ඒ අනුව චීන ජනාධිපති ෂී ජින්පින් සහ ඔහුගේ ඇමරිකානු සහ රුසියානු සගයන් වන ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් සහ ව්ලැඩිමීර් පුටින්, නොවැම්බර් 19 වන බ්රහස්පතින්දා චීනයේ ෂෙන්සෙන් හි පැවති සමුළුවෙන් පසුව “උපායමාර්ගික ස්ථාවරත්වය” ප්රවර්ධනය කිරීමට සහ තෙල් සැපයුම් වැඩි කිරීමට ද පොරොන්දු විය. ආසන්න වශයෙන් පැය 1 යි මිනිත්තු 20 ක් පැවති සමුළුවේදී රාජ්ය නායකයින් තිදෙනා ජාත්යන්තර තත්ත්වය පිළිබඳව ගැඹුරු අදහස් හුවමාරුවක් පැවැත්වූ අතර “උපායමාර්ගික ස්ථාවරත්වය සහ ජාත්යන්තර ආරක්ෂාව ආරක්ෂා කිරීමට කැපවී සිටිමු” යනුවෙන් වූ කරුණු හතරකින් යුත් ප්රකාශණයට අත්සන් තබන ලදි.
චීනය, රුසියාව සහ එක්සත් ජනපදය පවසා සිටිනේනේ “න්යෂ්ටික අවදානම් අඩු කිරීම සහ න්යෂ්ටික ව්යාප්තිය වැළැක්වීම පිළිබඳ සංවාදයක නිරත වීමට” ඔවුන්ට අවශ්ය බවයි. ෂී ජින්පින්, ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් සහ ව්ලැඩිමීර් පුටින් න්යෂ්ටික යුද්ධයක් ජයගත නොහැකි බවත් එය කිසි විටෙකත් දියත් නොකළ යුතු බවත් නැවත නැවතත් තහවුරු කර කියා සිටියහ.
රුසියානු යුක්රේන ආක්රමණය සහ මැද පෙරදිග යුද්ධය හේතුවෙන් උද්ගත වී ඇති ලෝක බලශක්ති වෙළඳපොලේ විශාල බාධා ඇති වීමෙන් පසුව ඉන්ධන මිල ඉහල යාමට විසඳුම් ලෙස “පිරිපහදු කළ ඛනිජ තෙල් නිෂ්පාදන, නව නිෂ්පාදනයන් සහ සැපයුම් වැඩි කිරීමට” සැලසුම් කිරීමට රටවල් තුනේ නායකයින් තිදෙනා එකඟතාවය පල කරන ලදී. ඒ අනුව බීජිං, වොෂින්ටන් සහ මොස්කව් පාලනයන් “ස්ථාවර බලශක්ති සැපයුමක වැදගත්කම” නැවත නැවතත් අවධාරණය කළහ.
එසේම චීන, රුසියානු සහ ඇමරිකානු ජනාධිපතිවරු ඔවුන්ගේ ප්රකාශයේ දී නායකයින්ගේ රාජතාන්ත්රික මුක්තියට සියළු ජාත්යන්තර ආයතන ගරු කල යුතු බවට ද අවධාරණය කරනු ලබන අතර ජාත්යන්තර අපරාධ අධිකරණය එහි බලතල “අයුතු ලෙස භාවිතා නොකළ යුතු” බව ට ද ප්රකාශ කර සිටිති. හේග් අධිකරණය යුක්රේනයේ යුද අපරාධ සම්බන්ධයෙන් ව්ලැඩිමීර් පුටින් අත්අඩංගුවට ගැනීමේ වරෙන්තුවක් නිකුත් කර තිබෙන අතර මෑතකදී ICC අධිකරණය නව එක්සත් ජනපද සම්බාධකවල ප්රධාන ඉලක්කයක් බවට ද පත් වී ඇත.
එසේම එක්සත් ජාතීන්ගේ ආරක්ෂක මණ්ඩලයේ ස්ථිර සාමාජිකයන් වන චීනය, රුසියාව හා ඇමරිකාව පවසා සිටින්නේ “එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය පුළුල් කිරීමේ ප්රතිසංස්කරණ සඳහා ඔවුන්ගේ සහයෝගය ඍජුවම ලබා දෙනු ලබන බවයි. එමගින් එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයට ගෝලීය අභියෝගවලට වඩාත් ඵලදායී ලෙස ප්රතිචාර දැක්විය හැකි බවද ප්රකාශ කර සිටි. චීනය සහ එක්සත් ජනපදය කෘතිම බුද්ධිය “සැමවිටම මානව පාලනය යටතේ” පවතින බව සහතික කිරීම සඳහා එය සම්බන්ධයෙන් ඔවුන්ගේ සහයෝගීතාව ශක්තිමත් කළ යුතු බව ට්රම්ප් මහතා සමඟ පැවති හමුවේදී ෂී මහතා ප්රකාශ කළ බව රාජ්ය ෂින්හුවා ප්රවෘත්ති ඒජන්සිය වාර්තා කළේය. APEC නායකයින්ගේ පූර්ණ සැසියේදීත් , එක්සත් ජනපද ජනාධිපතිවරයා කෘතිම බුද්ධිය පිළිබඳ “ඕනෑම ආකාරයක ගෝලීයවාදී නියාමනයකට” තම විරුද්ධත්වය නැවත අවධාරණය කළේ, මෙම ගැටලුව සම්බන්ධයෙන් බෙදී සිටි නායකයින් ඉදිරියේ ය.
කෙසේවෙතත් ලෝකයේ ප්රධාන රාජ්ය නායකයින් තිදෙනා ගේ මෙම නව සමුළුවට යුක්රේනය සහ යුරෝපය වැනි අනෙකුත් ජාත්යන්තර ක්රියාකාරීන් කනස්සල්ල මතු කර ඇත්තේ ඔවුන් කිසිදා අපේක්ෂා නොකළ පෙර නොවූ විරූ රාජතාන්ත්රික හමුවක් වීම හේතුවෙනි. යුක්රේනයේ යුද්ධය ආරම්භ වීමෙන් පසු පළමු වතාවට, පුටින් ප්රධාන බලවතුන්ගේ සමූහ ඡායාරූපයේ කේන්ද්රස්ථානයේ සිටී ම සම්බන්ධයෙන් යුරෝපා සංගමය හා නේටෝ සංවිධානය බලවත් කලබලයට පත් වී ඇති බව යුරෝපා මාධ්ය පෙන්වා දේ. ආසියා-පැසිෆික් ආර්ථික සහයෝගීතා රැස්වීමකට සමගාමීව, චීන, රුසියානු සහ ඇමරිකානු ජනාධිපතිවරුන් එක් කරන ලද පෙර නොවූ විරූ හමුව සම්බන්ධව සමස්ථ ලෝකයම විශ්මයට පත් වූ බව ඇතැම් වාර්තා පෙන්වා දේ.
චීනය සඳහා, මෙම සමුළුව ප්රධාන ලෝක ආර්ථික කටයුතුවල ප්රධාන ක්රීඩකයෙකු ලෙස ස්ථාපිත වීමට වූ අවස්ථාවක් නියෝජනය කිරීමට අවස්ථාව ලැබුණු බව දේශපාලන විචාරකයින් මේ අතර පෙන්වා දේ. ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් සඳහා ඇමරිකානු මධ්ය කාලීන මැතිවරණවලදී තම පක්ෂයේ පරාජය හා ඔහුගේ මැතිවරණ පොරොන්දු වල තිබුණු විදේශ යුද්ධ වලට සහභාගි නොවන බවට පෙන් වූ කැමැත්ත යලි රාජ්ය තාන්ත්රික ජයග්රහණ මගින් පියවා ගැනීමට උත්සාහ කරනු ලබන බව ඔවුහු පෙන්වා දේ. එසේම රුසියාවට එරෙහිව පැනවූ බටහිර ආර්ථික සම්බාධක අකාර්යක්ෂම සහ බදාදා ඒවා අතීතයට අයත් දෙයක් බවට ප්රධාන ලෝක බලවතුන් දෙදෙනා වන චීනය හා ඇමරිකාව විසින් සමාන ලෙස පිලිගැනීම තුල රුසියාවේ ජනාධිපති ව්ලැඩිමීර් පුටින්ගේ ප්රතිරූපය ඉහල ගිය බවත් ඔහුට නැවත වරක් ජාත්යන්තර දේශපාලනයට ප්රවිෂ්ට වීමේ මග එමගින් උදා වූ බවට ද ඔවුන් වැඩි දුරටත් පෙන්වා දේ.
2022 පෙබරවාරි මාසයේදී යුක්රේනය ආක්රමණයෙන් පසුව පළමු වතාවට, ව්ලැඩිමීර් පුටින් මොස්කව් (කැනඩාව, ජපානය සහ ඕස්ට්රේලියාව) අනුමත කළ රටවල නායකයින් කිහිප දෙනෙකු සමඟ ජාත්යන්තර සමුළුවකට සහභාගී විණි . ත්රෛපාර්ශ්වික සමුළුවට පෙර බ්රහස්පතින්දා ඔහුගේ ඇමරිකානු සහචරයා සමඟ කළ සාකච්ඡා, 2025 අගෝස්තු මාසයේදී ඇලස්කාවේ පැවති සමුළුවෙන් පසු ඔහු සමඟ ඔහු සමඟ කළ පළමු සැලකිය යුතු හමුව ද මෙම හමුව විය.
ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් ව්ලැඩිමීර් පුටින් සහ ෂී ජින්පින්ට මෙම හමුවේදී මිත්රත්වයේ ප්රකාශනවලින් පිරි ගිය බව මාධ්ය වාර්තා කර සිටි.
විශේෂයෙන් ට්රම්ප් ජනාධිපතිවරයා “මගේ හොඳම මිතුරා මේ ඉන්නේ ” යයි පවසමින් රුසියානු ජනාධිපතිවරයා වැළඳ ගැනීම ලොව පුරා මාධ්ය වල විරාල් වී තිබිණි.
“අපි වසර ගණනාවක් තිස්සේ විශිෂ්ට සම්බන්ධතාවයක් පවත්වාගෙන යනවා, අපි දිගු කලක් තිස්සේ එකිනෙකා හඳුනනවා, එයින් බොහෝ විශිෂ්ට දේවල් එළියට එන්න පුළුවන් කියලා මම හිතනවා,” ඇමරිකානු ජනාධිපතිවරයා පවසා සිටියේය.
ඔහුගේ චීන සත්කාරකයා සම්බන්ධයෙන්,
“ජනාධිපති ෂී සහ මම සුවිශේෂී පෞද්ගලික සම්බන්ධතාවයක් ගොඩනඟා ගෙන තිබෙනවා,” යයි ට්රම්ප් පවසා සිටියේය.
බදාදා ට්රම්ප් ගේ පැමිණීමේදී ෂී ජින්පින් විසින්ම ගුවන් තොටුපලටම ගොස් ට්රම්ප් වෙත තම ආචාරය පුද කරන ලදී, එය දශක ගණනාවකින් පසුව කිසිදු චීන නායකයෙකු විසින් විදේශීය නායකයෙකු වෙනුවෙන් සිදු නොකළ දෙයක් ලෙස වාර්තා වේ.
පසුව සමුළුව ඇමතු චීන ජනාධිපති ෂී ජින්පින්
“ප්රධාන ලෝක බලවතුන් සහ එක්සත් ජාතීන්ගේ ආරක්ෂක මණ්ඩලයේ ස්ථිර සාමාජිකයන් ලෙස, අපගේ රටවල් තුන ලොවට ආදර්ශයක් ලබා දිය යුතුය, ගෝලීය අභියෝගවලට මුහුණ දීමට සහයෝගයෙන් අප කටයුතු කළ යුතුයි, ලෝක සාමය සහ ස්ථාවරත්වය ඒකාබද්ධව ආරක්ෂා කළ යුතු සහ මානව වර්ගයාගේ ප්රගතියට වැඩි දායකත්වයක් අප ලබා දිය යුතුයි,” ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප්, යයි චීන ජනාධිපතිවරයා ප්රකාශ කළේය.
“න්යෂ්ටික යුද්ධයක් වළක්වා ගැනීමට හැකි සෑම උත්සාහයක්ම ගත යුතුය. එක්සත් ජනපදය, චීනය සහ රුසියාව න්යෂ්ටික අවදානම් සාකච්ඡා කිරීමට අද්විතීය ස්ථානයක සිටින බව මාගේ විශ්වාසයයි. ලෝකයේ විශාලතම න්යෂ්ටික බලවතුන් තිදෙනා ලෙස, මේ දක්වා, එක්සත් ජනපදය, රුසියාව සහ චීනය පෘථිවියේ න්යෂ්ටික අවි සංඛ්යාව අඩු කරන්නේ කෙසේද සහ මෙම අවි භාවිතා කිරීමේ අවදානම අඩු කරන්නේ කෙසේද යන්න සාකච්ඡා කිරීමට වූ ප්රබල ස්ථානයක සිටිනවා. අවි ගබඩා අඩු කිරීම “ඉතා දුෂ්කර” බව මමත් පිලි ගන්නවා” යයි සඳහන් කර සිටියේය.
රුසියානු ජනාධිපති ව්ලැඩිමීර් පුටින් පැවසුවේ, “එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය නිර්මාණය කිරීමේ මූලාරම්භයේ සිටම අපි එහි සිටියෙමු. එබැවින් මෙම විශ්වීය සංවිධානයේ ව්යවස්ථාවට සමගාමීව හැඩගැසුණු ජාත්යන්තර නීති පද්ධතිය ආරක්ෂා කිරීමේ සහ ශක්තිමත් කිරීමේ වගකීම අප සතුව ඇත. යුක්රේනයේ යුද්ධය ඇතුළු අනෙකුත් කලාපීය ගැටුම් විසඳීම සඳහා අපගේ රටවලට බොහෝ පොදු අවශ්යතා තිබේ. එම නිසා මොස්කව්, බීජිං සහ වොෂින්ටනයට ගෝලීය “සාමය” සහ “ආරක්ෂාව” සඳහා “පොදු වගකීමක්” අප සියලු දෙන සතුව තිබෙනවා” බව කියා සිටියේය.
බලශක්ති ගිවිසුමක් අත්සන් කිරීම සහ සම්බාධක ඉවත් කිරීමත් සමඟ මෑත සතිවලදී තම රුසියානු සහචරයා සමඟ සබඳතා තවදුරටත් ශක්තිමත් කර ගෙන ඇති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප්, දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු යුරෝපයේ ඇති වූ ලේවැකි ගැටුම අවසන් කිරීම සඳහා බීජිං පාලනය සමඟ කටයුතු කිරීමට ඇති ඔහුගේ ආශාව නැවත අවධාරණය කළේය. එසේම මෙම වසරේ දෙසැම්බර් මාසයේදී මියාමි හිදී G20 සමුළුවක් පවත්වනු ලබනු ඇති අතර, ඒ සඳහා චීනය හා ඇමරිකාව ව්ලැඩිමීර් පුටින්ට ආරාධනා කර ලබා ඇති බව ද වාර්තා වේ.










